Da li ste se ikada zapitali da li to što ste najstarije, srednje ili najmlađe dete u porodici može da utiče na vaše zdravlje? Redosled rođenja već dugo je tema popularne psihologije, ali su istraživači sada pokušali da utvrde da li bi mogao da bude povezan i sa rizikom od određenih bolesti.
Istraživači sa Univerziteta u Čikagu i Univerziteta Kolumbija analizirali su podatke o milionima porodica kako bi ispitali da li se zdravstveni rizici razlikuju među braćom i sestrama u zavisnosti od redosleda rođenja.
Studija, objavljena u časopisu Nature, obuhvatila je više od 500 različitih bolesti. Istraživači su posebno analizirali parove braće i sestara i upoređivali njihove zdravstvene podatke, uzimajući u obzir različite faktore koji bi mogli da utiču na rezultate.
Prvorođena deca imaju veći rizik od 4 bolesti
Rezultati su pokazali da su prvorođena deca imala nešto veći rizik od razvoja četiri zdravstvena problema u poređenju sa mlađom braćom i sestrama:
- Autizam – 26 odsto veći rizik
- Alergija na hranu – 20 odsto
- Polenska groznica, odnosno sezonski alergijski rinitis – 9 odsto
- ADHD, odnosno poremećaj pažnje sa hiperaktivnošću – 7 odsto
Međutim, istraživanje je pokazalo i da redosled rođenja nije povezan sa povećanim rizikom samo kod prvorođene dece. Kod drugorođene dece zabeležen je veći rizik od određenih drugih zdravstvenih problema. Ona su imala 19 odsto veći rizik od poremećaja povezanih sa upotrebom psihoaktivnih supstanci, dok je kod njih zabeležen i 14 odsto veći rizik od gastrointestinalnih bolesti.
U galeriji ispod pogledajte kako danas izgleda deojčica rođena sa betmen maskom!
Ovo ne znači da će prvorođeno dete sigurno oboleti
Važno je naglasiti da rezultati studije ne znače da samo to što je neko prvorođeno dete uzrokuje određenu bolest. Takođe, mlađa braća i sestre nisu automatski zaštićeni od ovih zdravstvenih problema.
Istraživači su pokušali da umanje uticaj drugih faktora tako što su upoređivali slične porodice, ali i braću i sestre unutar istih porodica. U obzir su uzimani faktori poput starosti i socioekonomskog statusa.
Autori zato naglašavaju da bi redosled rođenja mogao biti samo jedan od brojnih porodičnih faktora koji su povezani sa zdravljem, a ne direktan uzrok bolesti.
Zašto bi redosled rođenja uopšte mogao da bude važan?
Na ovo pitanje studija još nema konačan odgovor. Istraživači nisu ispitivali konkretne mehanizme koji bi mogli da objasne zbog čega se određeni zdravstveni rizici razlikuju među decom različitog redosleda rođenja.
Jedno od zanimljivih zapažanja jeste da su braća i sestre sa manjom razlikom u godinama, prema rezultatima istraživanja, delovala zaštićenije od pojedinih bolesti, naročito alergija i astme.
I ranija istraživanja bavila su se vezom između redosleda rođenja, genetike, zajedničkog okruženja i zdravstvenih ishoda. Alergije i astma već su ranije povezivane sa redosledom rođenja, dok se potencijalna veza sa neurorazvojnim stanjima, poput autizma i ADHD-a, i dalje istražuje.
Zato ove rezultate ne treba tumačiti kao predviđanje zdravlja deteta na osnovu toga da li je ono prvo, drugo ili treće u porodici. Studija pre svega pokazuje da redosled rođenja može biti povezan sa određenim razlikama u zdravstvenim rizicima, ali ne objašnjava zbog čega do tih razlika dolazi.
BONUS VIDEO: