- U Srbiji se rađa po jedna beba na svakih osam minuta i 40 sekundi.
- Prema ovom podatku, Srbija stoji bolje u odnosu na zemlje regione, a što se tiče evropskih zemalja, stanje je drugačije.
Mapa koja prikazuje koliko vremena u proseku protekne između dva rođenja u evropskim zemljama na prvi pogled pokazuje da su razlike ogromne: u najmnogoljudnijim državama nova beba dolazi na svet gotovo svakog minuta, dok se u najmanjim zemljama između dva rođenja čeka satima, pa čak i danima.
Ipak, takve mape treba čitati pažljivo. Podatak da se u nekoj zemlji "beba rodi na svakih pet minuta" ne predstavlja stopu nataliteta, već jednostavnu računicu zasnovanu na ukupnom godišnjem broju živorođene dece. Zbog toga velike države gotovo uvek imaju kraći razmak između dva rođenja, čak i kada imaju nisku stopu fertiliteta.
Za Srbiju su najpouzdaniji najnoviji konačni podaci Republičkog zavoda za statistiku. Tokom 2024. godine rođeno je 60.845 živih beba, odnosno u proseku oko 167 dnevno. Kada se broj sekundi u prestupnoj 2024. godini podeli sa brojem živorođenih, dobija se da se u Srbiji jedna beba rađala približno na svakih osam minuta i 40 sekundi.
To znači da je broj od osam minuta i 30 sekundi, naveden na viralnoj mapi, veoma blizu stvarnom rezultatu, ali je ipak reč o zaokruženoj proceni.
Srbija je ispred većine manjih suseda, ali daleko iza Rumunije i Mađarske
U Hrvatskoj je tokom 2024. registrovano 32.069 živorođenih, pa je između dva rođenja u proseku prolazilo oko 16 minuta i 26 sekundi. Hrvatska je imala gotovo upola manje rođenja od Srbije, što je u velikoj meri posledica manjeg broja stanovnika.
U Bosni i Hercegovini rođeno je 24.598 beba, što odgovara proseku od jednog rođenja na približno 21 minut i 26 sekundi. Broj živorođenih bio je za 1,36 odsto manji nego godinu ranije.
Severna Makedonija zabeležila je 16.061 živorođeno dete, odnosno jedno rođenje na približno 32 minuta i 49 sekundi. U odnosu na 2023. godinu, broj rođenih smanjen je za četiri odsto.
U Crnoj Gori je tokom 2024. rođeno 6.977 beba. To znači da je između dva rođenja u proseku prolazio oko jedan sat, 15 minuta i 32 sekunde. Zanimljivo je da je Crna Gora, za razliku od većine država u regionu, imala pozitivan prirodni priraštaj: rođeno je 648 ljudi više nego što je umrlo.
Prema podacima Ujedinjenih nacija i dostupnim nacionalnim statistikama, okvirni intervali u ostalim zemljama okruženja iznose:
- Srbija - 8 minuta i 40 sekundi
- Mađarska - oko 7 minuta
- Rumunija - oko 3 minuta i 20 sekundi
- Bugarska - oko 9 minuta
- Albanija - oko 20 minuta
- Hrvatska - 16 minuta i 26 sekundi
- Bosna i Hercegovina - 21 minuta i 26 sekundi
- Severna Makedonija - 32 minuta 49 sekundi
- Slovenija - oko 29 minuta
- Crna Gora - 1 sat 15 minuta i 32 sekunde
Ove brojke ne znače automatski da je demografska situacija u Rumuniji ili Mađarskoj povoljnija. One pre svega pokazuju da te zemlje imaju više stanovnika i samim tim veći ukupan broj rođenja. Za procenu demografskog stanja važniji su broj rođenih na 1.000 stanovnika, ukupna stopa fertiliteta, odnos rođenih i umrlih i migraciona kretanja.
U Nemačkoj i Francuskoj beba se rodi gotovo svakog minuta
Na vrhu evropske liste nalaze se najmnogoljudnije zemlje. Prema podacima UN iz revizije World Population Prospects 2024, u Nemačkoj, Francuskoj, Ujedinjenom Kraljevstvu, Italiji i Turskoj godišnje se rađaju stotine hiljada dece. U takvim državama između dva rođenja prolazi manje od jednog minuta ili tek nešto više. UN baza obuhvata procene i projekcije za 237 zemalja i teritorija, zasnovane na popisima, matičnim knjigama i reprezentativnim istraživanjima.
Približna evropska slika, zaokružena na osnovu najnovijih dostupnih podataka UN i nacionalnih statističkih zavoda, izgleda ovako:
- Turska – oko 30 sekundi
- Ujedinjeno Kraljevstvo – oko 50 sekundi
- Francuska – oko 50 sekundi
- Nemačka – oko 50 sekundi
- Italija – oko minuta i 20 sekundi
- Španija – oko minut i 40 sekundi
- Poljska – oko dva minuta
- Ukrajina – oko tri minuta
- Rumunija – oko tri minuta i 20 sekundi
- Holandija – oko tri minuta i 30 sekundi
- Belgija – oko četiri minuta i 30 sekundi
- Švedska – oko pet minuta
- Češka – oko šest minuta
- Portugal – oko šest minuta i 30 sekundi
- Grčka – oko šest minuta i 30 sekundi
- Austrija – oko šest minuta i 30 sekundi
- Mađarska – oko sedam minuta
- Švajcarska – oko sedam minuta
- Belorusija – oko sedam minuta
- Danska – oko devet minuta
- Irska – oko devet minuta
- Bugarska – oko devet minuta
- Norveška – oko deset minuta
- Finska – oko 12 minuta
- Slovačka – oko 12 minuta
- Litvanija – oko 18 minuta
- Albanija – oko 20 minuta
- Bosna i Hercegovina – oko 21 minut
- Moldavija – oko 21 minut
- Slovenija – oko 29 minuta
- Letonija – oko 30 minuta
- Severna Makedonija – oko 33 minuta
- Estonija – oko 50 minuta
- Kipar – oko 55 minuta
- Luksemburg – oko sat i 15 minuta
- Crna Gora – oko sat i 16 minuta
- Malta – oko sat i 30 minuta
- Island – oko dva sata
- Andora – oko 13 ati
- Lihtenštajn – oko 19 sati
- Monako – oko jednog dana
- San Marino – oko dan i po
- Vatikan – nema uporedivu redovnu statistiku rođenih
Rusija, čiji se najveći deo teritorije nalazi u Aziji, ali se značajan deo stanovništva nalazi u Evropi, ima približno jedno rođenje na svakih 25 do 30 sekundi. Uključivanje Rusije, Turske, Jermenije, Gruzije, Azerbejdžana i Kazahstana u evropske tabele zavisi od korišćene geografske definicije.
Mapa pokazuje učestalost rođenja, ali ne i pravi "rang nataliteta"
Najveća moguća greška bila bi zaključiti da zemlja u kojoj se beba rodi na svakih 30 sekundi nužno ima bolju demografsku sliku od države u kojoj se to događa na svakih 30 minuta.
Nemačka ima višestruko više rođenja od Srbije, ali ima i više od deset puta veći broj stanovnika. Slično važi za Italiju, Španiju, Francusku i Ujedinjeno Kraljevstvo. Ukupan broj rođenih zbog toga više govori o veličini zemlje nego o spremnosti stanovništva da ima decu.
U Srbiji je 2024. ukupna stopa fertiliteta iznosila 1,63 deteta po ženi, dok je prirodni priraštaj bio negativan za 37.385 stanovnika. Rođeno je 60.845 ljudi, a umrlo 98.230. Broj stanovnika procenjen je na 6.586.476.
Drugim rečima, činjenica da se u Srbiji beba rodi na manje od devet minuta zvuči dinamično, ali godišnji bilans pokazuje ozbiljniji problem: na svakih pet rođenih bilo je približno osam umrlih.
U galeriji ispod pogledajte i najlepše citate o roditeljstvu:
BONUS VIDEO:
Izvor: nova.rs/Yumama
